Η βαρηκοΐα δηλαδή η μείωση της ακοής η οποία συμβαίνει σιγά-σιγά με την πάροδο της ηλικίας είναι γνωστή ως πρεσβυακουσία. Πρόκειται για μία πολύ συχνή κατάσταση αφού περίπου το 50% των ανθρώπων άνω των 75 ετών πάσχουν από αυτή.
Υπάρχουν τρεις βασικοί τύποι βαρηκοΐας:
Η γήρανση και η έκθεση σε δυνατούς θορύβους είναι οι δύο πιο συνηθισμένες αιτίες απώλειας της ακοής. Δυστυχώς δεν υπάρχει κάποιο φάρμακο ή κάποια χειρουργική επέμβαση (πλην της κοχλιακής εμφύτευσης) που μπορούν να αποκαταστήσουν τη νευροαισθητήρια βαρηκοΐα. Υπάρχει όμως τρόπος να ανακτήσει κανείς ένα σημαντικό μέρος ή το σύνολο της ακοής του.
Τα κύρια συμπτώματα της βαρηκοΐας τα οποία ταλαιπωρούν τον ασθενή σε καθημερινή βάση είναι τα ακόλουθα:
Σε πολλές περιπτώσεις το περιβάλλον του ατόμου που έχει βαρηκοΐα επισημαίνει το πρόβλημα αρκετά πριν το αντιληφθεί ο ίδιος.
H σχετιζόμενη με την ηλικία βαρηκοΐα ή πρεσβυακουσία προκαλείται ως επακόλουθο της συσσωρευτικής επίδρασης την οποία έχει στην ακοή η διαδικασία της γήρανσης. Πρόκειται για μία πορεία η οποία είναι προοδευτική και μη αναστρέψιμη. Αφορά και τα δύο αυτιά και οφείλεται στην εκφύλιση του κοχλία, του έσω ωτός γενικότερα αλλά και του ακουστικού νεύρου. Ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά της είναι ότι επηρεάζει πρωτίστως τις υψηλές συχνότητες της ακοής και σταδιακά επεκτείνεται στις χαμηλότερες.
Τα αίτια της πρεσβυακουσίας επιγραμματικά είναι:
Η βαρηκοΐα αυτού του τύπου είναι η πιο συνηθισμένη απώλεια ακοής και συνήθως εμφανίζεται μετά την ηλικία των 50 . Αφορά έναν στους τρεις ανθρώπους 65 ετών και έναν στους δύο ηλικίας 75 ετών. Αποτελεί την πιο συχνή πάθηση των ηλικιωμένων μετά την αρθρίτιδα.
Η βαρηκοΐα αν δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα μπορεί να έχει μία σειρά από αρνητικές επιπτώσεις για τη ζωή του ασθενή:
Αν αισθάνεστε ότι η ακουστική σας ικανότητα έχει μειωθεί, είναι πολύ σημαντικό να απευθυνθείτε έγκαιρα σε έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο. Εκείνος, είτε στο πλαίσιο του ιατρείου του είτε προτιμότερο στο χώρο ενός εξειδικευμένου κέντρου ακοής θα σας υποβάλει στις ακόλουθες διαγνωστικές εξετάσεις.
· Ωτομικροσκόπηση: Με τη βοήθεια του οπτικού μικροσκοπίου ο γιατρός θα εξετάσει λεπτομερώς το αυτί σας και θα διερευνήσει πιθανές αναστρέψιμες αιτίες βαρηκοΐας όπως είναι η κυψελίδα (κερί), η διάτρηση της τυμπανικής μεμβράνης, η εκκριτική ή οξεία μέση ωτίτιδα κτλ.
· Τυμπανόγραμμα: Η εξέταση πραγματοποιείται από τον ιατρό ή από ειδικό ακοολόγο και εκτιμά την κατάσταση του τυμπανικού υμένα και του μέσου ωτός.
· Ακοόγραμμα: Πρόκειται για το διαγνωστικό τεστ το οποίο θα αποκαλύψει τη βαρύτητα της βαρηκοΐας. Με τη μέθοδο αυτή ελέγχεται με ακρίβεια η ακουστική ικανότητα του εξεταζόμενου σε κάθε συχνότητα της ακοής. Προκύπτει έτσι ένα διάγραμμα (ακοομετρική καμπύλη) το οποίο μας δείχνει παραστατικά σε ποιες ακριβώς συχνότητες ο ασθενής δεν ακούει καλά ενώ συγχρόνως αποτυπώνει και τη σοβαρότητα αυτής της απώλειας ακοής. Η εξέταση πραγματοποιείται από ιατρό ΩΡΛ ή από ειδικό ακοολόγο.
· Ομιλητική ακοομετρία: Ελέγχει την ικανότητα του ατόμου να αντιληφθεί και να διακρίνει διάφορες λέξεις κατά τη διάρκεια της ομιλίας.
Προκειμένου να προληφθεί η πρόκληση βαρηκοΐας αλλά και η επιδείνωση της ήδη υπάρχουσας πρεσβυακουσίας μπορείτε να κάνετε τα παρακάτω:
· Προστατέψτε τα αυτιά σας. Η αποφυγή των δυνατών θορύβων είναι η πιο ασφαλής προστασία. Αν αυτό δεν είναι εφικτό η χρήση ωτασπίδων είναι απαραίτητη.
· Ελέγξτε την ακοή σας. Αν δουλεύετε σε θορυβώδες περιβάλλον κάντε τακτικά τεστ ακοής. Σε περίπτωση που διαπιστώσετε ότι έχετε έστω και μικρή βαρηκοΐα, λάβετε μέτρα προκειμένου να αποτρέψετε την επιδείνωσή της.
· Αποφύγετε τους κινδύνους που προκύπτουν από διάφορες συνήθειες και δραστηριότητες. Το κυνήγι, η χρήση μοτοσικλέτας ή jet ski, η χρήση θορυβωδών ηλεκτρικών εργαλείων, η παρακολούθηση συναυλιών, η ακρόαση μουσικής σε υψηλή ένταση ήχου καθώς και άλλες συνήθειες μπορούν να βλάψουν την ακοή σας με την πάροδο του χρόνου. Είναι
σημαντικό να μετριάζουμε την ένταση του ήχου όπου μπορούμε, να κάνουμε διαλείμματα από το δυνατό θόρυβο και να φοράμε ωτασπίδες.
Δυστυχώς, δεν υπάρχει κάποιο φάρμακο ή κάποια χειρουργική επέμβαση που να θεραπεύουν τη σχετιζόμενη με την ηλικία βαρηκοΐα ή πρεσβυακουσία. Η συγκεκριμένη πάθηση αντιμετωπίζεται πολύ αποτελεσματικά στις μέρες μας με τα ακουστικά βαρηκοΐας. Πρόκειται για τεχνολογικά προηγμένες συσκευές ενίσχυσης του ήχου οι οποίες εφαρμόζονται εξατομικευμένα σε κάθε ασθενή και του προσφέρουν την ενδεδειγμένη ακουστική ενίσχυση ανάλογα με το είδος και τη βαρύτητα του προβλήματός του. Είναι πολύ σημαντικό, τα ακουστικά να εφαρμόζονται από εξειδικευμένο ακοολόγο-ακοοπροσθετιστή ώστε αφενός να μην ενοχλούν τον ασθενή, αφετέρου να έχουν τη μέγιστη δυνατή απόδοση. Όταν μάλιστα η εφαρμογή τους γίνει σωστά, μπορεί συχνά να μειώσει αισθητά τα ενοχλητικά βουητά που βιώνουν πολλοί ασθενείς. Δυστυχώς, μόνο το 10 με 20% των ατόμων με πρεσβυακουσία χρησιμοποιεί ακουστικά, γεγονός το οποίο αφαιρεί από μία μεγάλη μερίδα ασθενών την ευκαιρία να ζήσουν μία φυσιολογική και λειτουργική καθημερινότητα. Από την άλλη, πολλοί από εκείνους που έχουν αγοράσει ακουστικά, δεν τα χρησιμοποιούν σωστά με αποτέλεσμα να μην έχουν μία ικανοποιητική εμπειρία και να απογοητεύονται από τη χρήση τους. Για το λόγο αυτό είναι ζωτικής σημασίας η διάγνωση της βαρηκοΐας και η εφαρμογή των κατάλληλων ακουστικών να γίνεται από έναν έμπειρο γιατρό ΩΡΛ σε μία εξειδικευμένη κλινική ακοής η οποία διαθέτει ειδικό ακοολόγο-ακοοπροσθετιστή.
Μέχρι το 2030 πάνω από 500 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως αναμένεται να έχουν σημαντικού βαθμού βαρηκοΐα η οποία απαιτεί αποκατάσταση.
· Πάνω από ένα δισεκατομμύριο νέοι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο μόνιμης απώλειας ακοής εξαιτίας της παρατεταμένης έκθεσης σε δυνατούς θορύβους κατά τη διάρκεια του χρόνου αναψυχής τους π.χ. όταν ακούν μουσική ή όταν παίζουν βιντεοπαιχνίδια.
· Το πως θα ακούμε στο μέλλον εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο προσέχουμε τα αυτιά μας σήμερα. Σε αρκετές περιπτώσεις, η βαρηκοΐα μπορεί να αποφευχθεί αν υιοθετήσουμε συνήθειες οι οποίες προστατεύουν τα αυτιά μας από τους παρατεταμένους δυνατούς θορύβους. Για όσους έχουν ήδη απώλεια ακοής, είναι ζωτικής σημασίας να διαγνωστούν έγκαιρα και να προβούν στην ταχύτερη δυνατή αντιμετώπιση του προβλήματός τους έτσι ώστε να αποφύγουν τις επιπλοκές που συνεπάγεται.
· Κάθε ένας από εμάς μπορεί να δράσει τώρα ώστε να διαφυλάξει ή να αποκαταστήσει την ακοή του.